Deepfake głosu i wideo z banku – nowy poziom wyłudzeń przy kredytach i pożyczkach
- Najprostsza zasada: jeśli kontakt dotyczy kredytu, blokady konta, weryfikacji lub „podejrzanej transakcji”, rozłącz się i oddzwoń oficjalnym kanałem.
- Najczęstszy mechanizm: presja czasu + spoofing numeru + link do fałszywej strony albo prośba o kody/instalację „ochrony”.
- Co możesz zrobić teraz: zapisz numer infolinii banku z aplikacji jako kontakt, ustaw limity przelewów, włącz powiadomienia; przy ryzyku użycia danych rozważ zastrzeżenie PESEL i Alerty BIK.
Jeśli „bank” dzwoni o kredycie i wymaga działania natychmiast, traktuj to jako próbę wyłudzenia, nawet gdy głos i wideo brzmią oraz wyglądają wiarygodnie.
Deepfake sprawia, że oszustwo nie wygląda jak literówkowy e-mail. Dostajesz rozmowę lub nagranie, które ma imitować człowieka „z banku”. W praktyce to nadal socjotechnika, a nie metoda uwierzytelnienia. Najpewniejsze sygnały ostrzegawcze to nie „brzmienie głosu”, tylko żądania: kody, loginy, linki, instalacje, przelew na „bezpieczne konto”.
Warianty obrony w skrócie – co masz do wyboru?
| Opcja | Kiedy użyć | Plusy | Minusy | Największe ryzyko, gdy zignorujesz |
|---|---|---|---|---|
| Rozłącz i oddzwoń oficjalnym kanałem | Gdy temat dotyczy kredytu, blokady konta, weryfikacji lub „podejrzanej transakcji” | Odcinasz spoofing, presję czasu i scenariusz narzucony przez oszusta | Trzeba wykonać połączenie własnym ruchem | Podanie kodu, kliknięcie linku lub instalacja „ochrony” kończą się przejęciem dostępu |
| Weryfikacja w aplikacji banku (uruchomiona przez Ciebie) | Gdy chcesz sprawdzić, czy bank faktycznie wysłał komunikat lub blokadę | Masz historię operacji i powiadomienia w kanale własnym banku | Nie pomaga, jeśli urządzenie jest przejęte | Autoryzacja na obcym urządzeniu lub po instalacji narzędzia z rozmowy |
| Twarde blokady: limity, Alerty BIK, zastrzeżenie PESEL | Gdy boisz się kredytu na Twoje dane albo już widzisz próbę wyłudzenia | Skracasz czas reakcji i ograniczasz skutki przejęcia | Wymaga ustawienia i konsekwencji | Brak alertu i brak blokad zwiększają straty oraz opóźniają reakcję |
Przykładowa decyzja: jeśli słyszysz „wniosek kredytowy na Twoje dane”, zakończ rozmowę, sam zadzwoń do banku, a równolegle sprawdź Alerty BIK i status zastrzeżenia PESEL.
Czym jest deepfake głosu i wideo „z banku” i co w nim jest nowe?
Deepfake to syntetyczne audio lub wideo tworzące wiarygodną imitację głosu albo wizerunku. W bankowym scenariuszu działa jak dopalacz zaufania: łatwiej uwierzyć „konsultantowi”, gdy brzmi jak człowiek i wygląda jak człowiek. Sam mechanizm oszustwa pozostaje klasyczny: vishing (wyłudzenie głosowe), spoofing numeru, link do fałszywej strony, prośba o kody lub przelew na rzekomo „bezpieczne konto”. Zjawiska vishingu i podszywania numerów są opisywane w materiałach edukacyjnych i ostrzeżeniach instytucji. [Źródła]
Gdzie deepfake pojawia się najczęściej i jak wygląda atak „na bank” krok po kroku?
- Reklamy i posty w social mediach: wideo „z ekspertem” i link do formularza lub „weryfikacji”.
- Telefon + spoofing: numer wygląda jak bank, głos brzmi profesjonalnie, pojawia się presja czasu.
- Komunikatory: wideo lub wiadomości „z banku”, często z linkiem lub prośbą o kody.
- Fałszywa wideoweryfikacja: link poza aplikacją, „natychmiastowa pożyczka”, „potwierdź teraz”.
- Wejście: telefon/SMS/reklama z hasłem „kredyt na Twoje dane” lub „blokada konta”.
- Uwiarygodnienie: spoofing numeru, „procedura bezpieczeństwa”, czasem wideo.
- Wymuszenie: prośba o kod, kliknięcie linku, instalację aplikacji „ochronnej” albo przelew na „konto techniczne”.
- Skutek: przelew, przejęcie bankowości, dodanie odbiorcy, próby pożyczek lub kredytów.
Jak rozpoznać deepfake głosu w rozmowie o kredycie na Twoje dane?
Skup się na zachowaniu rozmówcy i na tym, czy chce narzucić Ci kanał działania. W ostrzeżeniach BIK i materiałach edukacyjnych powtarza się jedna zasada: konsultanci nie proszą o hasła ani kody i nie każą przenosić pieniędzy na „bezpieczne konto”. [Źródła]
- Presja czasu: „masz 2 minuty, inaczej kredyt przejdzie”.
- Zakaz rozłączania: „zostań na linii, inaczej stracisz środki”.
- Wypychanie w link: „wejdź w SMS i potwierdź”.
- „Procedura” przez komunikator: prośba o wysłanie danych, zdjęć dokumentu, nagrania wideo lub „weryfikację”.
Jak rozpoznać deepfake wideo w reklamie, social mediach i w fałszywej wideoweryfikacji?
Wideo z logotypami i „konsultantem” bywa używane jako przynęta w reklamach i postach. Najważniejszy filtr bezpieczeństwa jest prosty: czy ta ścieżka zaczyna się w Twojej aplikacji bankowej, czy w linku z reklamy/SMS? Weryfikacje uruchamiane poza kanałami własnymi instytucji należy traktować jako ryzyko. [Źródła]
Jak dochodzi do szkody: trzy ścieżki, które prowadzą do przelewu lub kredytu?
Prosty przykład skali: jeśli podasz kod autoryzacyjny do przelewu na 5 000 zł, tracisz 5 000 zł w jednej operacji. Jeśli oddasz kontrolę nad urządzeniem, oszust może zatwierdzić kolejne przelewy lub próbować uruchomić zobowiązanie, a Ty dowiesz się o sprawie po czasie. [Źródła]
Czego bank nie robi: lista 7 zakazanych żądań, które oznaczają wyłudzenie
- Prośba o login i hasło do bankowości.
- Prośba o kod SMS lub „podaj kod, żeby zablokować kredyt”.
- Prośba o zatwierdzenie operacji w aplikacji „dla bezpieczeństwa”.
- Wymóg kliknięcia linku z SMS/komunikatora w sprawie „weryfikacji” lub „blokady”.
- Prośba o instalację aplikacji „ochronnej”, „antyfraudowej”, „do zdalnej pomocy”.
- Przelew na „bezpieczne konto” lub „konto techniczne”.
- Zakaz rozłączania i groźby konsekwencji, jeśli oddzwonisz później.
Weryfikacja w 60 sekund: bezpieczny protokół rozmowy i „zielone sygnały”
- Rozłącz się, bez tłumaczeń i bez dyskusji.
- Otwórz aplikację banku lub wpisz adres banku ręcznie w przeglądarce, bez linków z SMS.
- Zadzwoń na numer z aplikacji/umowy, a nie na numer podany w wiadomości.
- Sprawdź historię i powiadomienia w kanale własnym banku.
- Jeśli temat dotyczy kredytu na Twoje dane, uruchom Alerty BIK i reaguj na każdy wniosek, którego nie składałeś.
Co zrobić natychmiast po podejrzeniu deepfake lub po podaniu danych: kolejność + dowody
- Bank: zablokuj dostęp, karty i kanały zdalne, zgłoś incydent na infolinii.
- Tożsamość: jeśli obawiasz się użycia danych, rozważ zastrzeżenie PESEL w kanałach rządowych (możesz też ustawić automatyczne ponowne zastrzeżenie po cofnięciu). [Źródła]
- BIK: uruchom Alerty BIK i weryfikuj każdy wniosek kredytowy, którego nie składałeś. [Źródła]
- Urządzenie: zmień hasła z bezpiecznego sprzętu, usuń podejrzane aplikacje, wykonaj skan bezpieczeństwa; jeśli był zdalny dostęp, rozważ przywrócenie ustawień fabrycznych.
- Dowody: zachowaj screeny SMS/komunikatora, numer telefonu, datę i godzinę, treść rozmowy, link (bez klikania), nazwę aplikacji, potwierdzenia z banku.
- Zgłoszenie: zgłoś sprawę w Policji lub przez gov.pl, a incydent cyberbezpieczeństwa przez formularz CERT Polska (CSIRT NASK). [Źródła]
Przygotowanie na przyszłość: ustawienia, limity i nawyki, które tną ryzyko
- Limity: ustaw niski limit przelewów natychmiastowych i limit dla nowych odbiorców; podnoś je tylko przed planowaną operacją.
- Powiadomienia: włącz alerty o logowaniach i przelewach, skracasz czas reakcji.
- Alerty BIK: sygnalizują próbę uruchomienia zobowiązania na Twoje dane.
- Higiena urządzenia: aktualizacje systemu, blokada ekranu, brak instalacji spoza oficjalnych sklepów.
- Domowy protokół: w sprawach kredytu i „weryfikacji” jedyną drogą jest oddzwonienie i logowanie uruchomione przez Ciebie.
Macierz decyzji: co robić zależnie od scenariusza
| Scenariusz | Pierwszy krok | Drugi krok | Czego nie robić |
|---|---|---|---|
| Telefon o „kredycie na Twoje dane” | Rozłącz się | Oddzwoń numerem z aplikacji/umowy; uruchom Alerty BIK | Nie podawaj kodów, nie wchodź w linki, nie „zabezpieczaj” przelewem |
| Telefon + SMS z linkiem do „weryfikacji” | Nie klikaj linku | Otwórz aplikację banku sam i zweryfikuj komunikaty | Nie loguj się na stronie z SMS, nie podawaj danych dokumentu |
| Zainstalowana aplikacja „ochronna” lub „zdalna pomoc” | Zablokuj dostęp w banku | Zmień hasła z innego urządzenia; usuń aplikację; skan/restore | Nie loguj się dalej na przejętym urządzeniu |
| Wideo w reklamie „z banku” z CTA do pożyczki | Zamknij reklamę | Jeśli masz wątpliwości, sprawdź oficjalną stronę banku wpisaną ręcznie | Nie wysyłaj danych, nie przechodź do formularzy z reklamy |
Checklista, co zrobić krok po kroku przy podejrzeniu „bankowego” deepfake
- Zatrzymaj kontakt: rozłącz połączenie, nie klikaj w linki, nie odpowiadaj na komunikatorze.
- Uruchom weryfikację: otwórz aplikację banku samodzielnie i sprawdź komunikaty oraz historię operacji.
- Oddzwoń oficjalnie: wybierz numer infolinii z aplikacji lub umowy, nie z wiadomości.
- Ustaw blokady: tymczasowo obniż limity, rozważ wyłączenie przelewów natychmiastowych; przy ryzyku użycia danych rozważ zastrzeżenie PESEL.
- Sprawdź BIK: uruchom Alerty BIK i reaguj na każdy wniosek, którego nie składałeś.
- Zabezpiecz urządzenie: usuń podejrzane aplikacje, zmień hasła z innego sprzętu, wykonaj skan bezpieczeństwa.
- Zabezpiecz dowody: screeny, numery, daty, treści wiadomości, link (bez klikania), potwierdzenia z banku.
- Zgłoś incydent: bank, Policja lub gov.pl oraz CERT Polska (CSIRT NASK).
FAQ, najczęściej zadawane pytania
Czy deepfake głosu i wideo z banku oznacza, że bank do mnie dzwoni?
Nie. Deepfake to podszycie się pod bank lub pracownika. Zakończ kontakt i oddzwoń numerem z aplikacji lub umowy.
Czy bank lub BIK poproszą o kod SMS, login albo hasło w sprawie kredytu?
Nie. Taka prośba oznacza próbę wyłudzenia. Nie podawaj kodów ani haseł, rozłącz się i zweryfikuj sprawę oficjalnie.
Co oznacza spoofing numeru i dlaczego to groźne przy deepfake?
To podszycie numeru lub nazwy nadawcy, przez które na ekranie może wyświetlić się „bank”. Numer na ekranie nie potwierdza tożsamości rozmówcy.
Jak sprawdzić w minutę, czy „wniosek kredytowy na moje dane” jest prawdziwy?
Rozłącz się i skontaktuj z bankiem przez numer z aplikacji lub umowy. Równolegle uruchom Alerty BIK i reaguj na każdy nieautoryzowany wniosek.
Czy link do „wideoweryfikacji” z SMS od banku jest bezpieczny?
Nie traktuj go jako dowodu. Bezpieczna weryfikacja zaczyna się w kanale uruchomionym przez Ciebie, w aplikacji banku lub na adresie wpisanym ręcznie.
Co zrobić, jeśli zainstalowałem aplikację „ochronną” po rozmowie z rzekomym bankiem?
Zablokuj dostęp w banku i zmień hasła z innego urządzenia. Usuń aplikację, zabezpiecz telefon i rozważ reset, jeśli był zdalny dostęp.
Gdzie zgłosić oszustwo deepfake związane z kredytem lub pożyczką?
Zgłoś sprawę w banku, następnie w Policji lub przez gov.pl, a incydent cyberbezpieczeństwa przez formularz CERT Polska (CSIRT NASK). Zachowaj dowody: screeny, numery, treści.
Słowniczek pojęć
Źródła i podstawa informacyjna
- KNF, CEBRF: „Voice phishing (vishing)”, dostęp: 14/02/2026 r., cebrf.knf.gov.pl/voice-phishing
- CERT Polska (CSIRT NASK): „Fałszywi konsultanci”, dostęp: 14/02/2026 r., cert.pl/baza-wiedzy/falszywi-konsultanci
- CERT Polska (CSIRT NASK): „Zgłoś incydent” (formularz), dostęp: 14/02/2026 r., incydent.cert.pl
- BIK: „Komunikaty”, dostęp: 14/02/2026 r., bik.pl/komunikaty
- BIK: „Alerty BIK”, dostęp: 14/02/2026 r., bik.pl/alerty-bik
- BIK: „Uważaj na phishing – jak rozpoznać oszustwo?”, dostęp: 14/02/2026 r., bik.pl/poradnik-bik/phishing
- Gov.pl: „Zastrzeż swój numer PESEL lub cofnij zastrzeżenie”, dostęp: 14/02/2026 r., gov.pl/zastrzez-pesel
- Gov.pl: „Zgłoś przestępstwo”, dostęp: 14/02/2026 r., gov.pl/zglos-przestepstwo
- Gov.pl (MC): „Cyberprzestępczość, zgłaszanie incydentów”, dostęp: 14/02/2026 r., gov.pl/cyfryzacja/cyberprzestepczosc
- ZBP / FinCERT.pl – BCC ZBP: „Oszuści podszywają się pod pracowników BIK”, 07/11/2025 r., dostęp: 14/02/2026 r., zbp.pl/oszusci-podszywaja-sie-pod-bik
- Bank BPS: „Oszustwo na BIK”, 19/01/2026 r., dostęp: 14/02/2026 r., bankbps.pl/oszustwo-na-bik
Dane i rekomendacje aktualne na dzień: 14/02/2026 r.
Co możesz zrobić po przeczytaniu tego artykułu?
- Ustal zasadę: przy haśle Deepfake głosu i wideo z banku kończysz kontakt i oddzwaniasz oficjalnym kanałem.
- Skonfiguruj ochronę: limity przelewów, powiadomienia, Alerty BIK; przy ryzyku użycia danych rozważ zastrzeżenie PESEL.
- Przećwicz scenariusz: w domu i w pracy ustal, kto dzwoni na infolinię, gdzie są numery i jak szybko blokujecie dostęp.
Aktualizacja artykułu: 14 lutego 2026 r.
Autor: Jacek Grudniewski
Ekspert ds. produktów finansowych i pasjonat rynku nieruchomości
Kontakt przez LinkedIn:
https://www.linkedin.com/in/jacekgrudniewski/
Artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny. Treści nie stanowią porady prawnej ani finansowej ani nie są indywidualną rekomendacją. Materiał nie jest usługą doradztwa; ma charakter ogólny i nie uwzględnia Twojej sytuacji. Przed złożeniem wniosku lub podpisaniem umowy porównaj warunki w banku i w dokumentach produktowych oraz – w razie potrzeby – skonsultuj się z uprawnionym specjalistą (np. NOTUS Finanse, Expander lub Lendi). Artykuł może zawierać linki afiliacyjne.
Jacek Grudniewski
Nazywam się Jacek Grudniewski. Od 20 lat specjalizuję się w promocji usług bankowych w modelu afiliacyjnym. Jestem ekonomistą, a doświadczenie w branży finansowej zdobywałem, pracując jako przedstawiciel ubezpieczeniowo-finansowy w ING Nationale-Nederlanden / ING Usługi Finansowe. Od 2006 roku rozwijam sieć poradników, w których publikuję analizy ofert oraz materiały dotyczące promocji bankowych.
Zobacz również
Instrukcja przeniesienia środków i schemat na policjanta – co robić, gdy ktoś dzwoni w sprawie Twojego kredytu
Przelew testowy i prośba o kod BLIK – dlaczego to zawsze jest próba kradzieży
