Co się stanie, jeśli nie zapłacę raty kredytu gotówkowego na czas?
- Ten tekst jest dla Ciebie, jeśli spóźniłeś się z ratą lub przewidujesz opóźnienie i chcesz ograniczyć szkody.
- Odsetki za opóźnienie w Polsce mają twardy punkt odniesienia: od 04/12/2025 r. odsetki ustawowe za opóźnienie to 9,50% rocznie, a limit odsetek maksymalnych za opóźnienie to 19,00% rocznie.
- Co możesz zrobić teraz? Sprawdź termin raty i zaległą kwotę w bankowości, potem zadzwoń do banku i poproś o rozwiązanie restrukturyzacyjne zanim opóźnienie urośnie.
Najczęściej największe szkody robi nie samo spóźnienie, tylko cisza.
Jeden dzień opóźnienia wygląda inaczej niż 60+ dni bez spłaty, a jeszcze inaczej brak reakcji po wezwaniu do zapłaty. Poniżej masz ścieżkę zdarzeń, proste obliczenia kosztów oraz działania, które realnie ograniczają konsekwencje.
Warianty rozwiązań w skrócie – co masz do wyboru?
| Opcja | Kiedy wybrać | Zalety | Wady | Największe ryzyko |
|---|---|---|---|---|
| Natychmiastowa dopłata zaległej raty | Gdy masz środki i to jednorazowa wpadka | Minimalizujesz odsetki, zatrzymujesz eskalację działań windykacyjnych | Możesz „wyczyścić” konto kosztem rezerwy na inne rachunki | Powtórka opóźnień, jeśli nie ustawisz automatycznej spłaty |
| Kontakt z bankiem i zmiana warunków spłaty | Gdy problem potrwa więcej niż 1 ratę | Możesz uzyskać restrukturyzację, zmianę harmonogramu lub ugodę | Wymaga rozmowy, dokumentów i realnego planu | Zwłoka z decyzją, która powoduje narastanie kosztów |
| Brak reakcji, czekanie „aż przejdzie” | To nie jest wariant bezpieczny | Brak | Odsetki, monity, wypowiedzenie, sąd, komornik | Egzekucja i koszty komornicze, a także długie przetwarzanie danych o zaległości |
Przykładowa decyzja: Jeśli wiesz, że nie spłacisz raty w terminie, zacznij od kontaktu z bankiem i propozycji realnej kwoty, zamiast odkładać rozmowę do momentu wezwania.
Timeline opóźnienia, co zwykle dzieje się po drodze?
- Dzień 1 zaległość od dnia po terminie, odsetki liczone dziennie.
- 7–14 dni przypomnienia i monity, zależnie od procedury banku.
- 30+ dni formalniejsze wezwania do zapłaty, rozmowy o ugodzie lub zmianie spłaty.
- 60+ dni rośnie ryzyko „twardych” konsekwencji dla danych kredytowych, jeśli spełnione są warunki ustawowe.
- Po wypowiedzeniu dług staje się wymagalny w całości, możliwa ścieżka sądowa i egzekucyjna.
Co oznacza spóźnienie z ratą i od kiedy bank nalicza zaległość?
Harmonogram ma konkretną datę, na przykład 10. dzień miesiąca. Jeśli nie ma środków na rachunku lub nie wykonasz przelewu, bank widzi brak spłaty i nalicza zaległość od następnego dnia.
- Opóźnienie 1–3 dni zwykle kończy się na przypomnieniu i odsetkach, ale dalej jest opóźnieniem.
- Opóźnienie rosnące tydzień po tygodniu podnosi ryzyko działań windykacyjnych i formalnych wezwań.
Jakie są natychmiastowe konsekwencje, odsetki za opóźnienie, monity i opłaty?
Od 04/12/2025 r. odsetki ustawowe za opóźnienie wynoszą 9,50% rocznie, a odsetki maksymalne za opóźnienie to 19,00% rocznie. Bank nalicza odsetki za opóźnienie zgodnie z umową, ale nie wyższe niż limit maksymalny.
| Przykład | Założenia | Jak policzyć | Wynik |
|---|---|---|---|
| Odsetki za 10 dni opóźnienia | Zaległa rata 1000 zł, stawka 9,50% rocznie | 1000 × 0,095 ÷ 365 × 10 | Około 2,60 zł |
- Czy widzisz opłatę w taryfie i w umowie regulującej Twój kredyt?
- Czy bank podaje kanał i stawkę (SMS, telefon, list) oraz kiedy ją nalicza?
- Czy nie nalicza jej wielokrotnie za to samo działanie bez sensownego uzasadnienia?
Kiedy opóźnienie pojawia się w BIK i co robi z oceną punktową?
W praktyce instytucje przekazują do BIK informacje o spłacie i opóźnieniach cyklicznie. Dla scoringu liczą się m.in. dni opóźnienia i kwota zaległości, więc nawet krótkie spóźnienia potrafią obniżyć punktację, zwłaszcza jeśli się powtarzają.
- Ocena punktowa spada, gdy masz opóźnienia, szczególnie powtarzalne lub długie.
- Warunek 60+30 dni dotyczy przetwarzania danych o zaległości po spłacie bez Twojej zgody, a nie „karania” za każdy dzień spóźnienia.
Jak wygląda windykacja banku krok po kroku i kiedy wchodzi firma windykacyjna?
Najpierw dostajesz przypomnienia, potem telefony i pisma, na końcu wezwania z konkretną datą zapłaty. Bank może prowadzić windykację wewnętrznie, może też zlecić ją zewnętrznej firmie. Każdy kontakt dokumentuj, zapisuj daty, kwoty i ustalenia.
- Etap 1 przypomnienie, prośba o dopłatę, propozycja szybkiego uregulowania.
- Etap 2 wezwanie do zapłaty i rozmowa o zmianie warunków spłaty.
- Etap 3 przygotowanie do wypowiedzenia, jeśli brak porozumienia i brak wpłat.
| Sytuacja | Kto jest wierzycielem | Gdzie i jak płacić | Co sprawdzić |
|---|---|---|---|
| Firma działa na zlecenie banku | Wierzycielem nadal jest bank | Najbezpieczniej zgodnie z instrukcją banku, na rachunek wskazany w bankowości lub piśmie | Pełnomocnictwo/zlecenie, dane kontaktowe, numer umowy, saldo i tytuł wpłaty |
| Dług po cesji (sprzedaż wierzytelności) | Wierzycielem jest nabywca długu | Płacisz na rachunek wskazany przez nowego wierzyciela, po weryfikacji dokumentów | Zawiadomienie o cesji, identyfikacja wierzyciela, podstawa salda, numer sprawy, rozliczenie wpłat |
Kiedy bank może wypowiedzieć umowę kredytu gotówkowego i co wtedy spłacasz?
W praktyce wezwanie do zapłaty wskazuje kwotę zaległości oraz termin na uregulowanie. W mechanizmie opisanym w Prawie bankowym bank wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni roboczych na spłatę zaległości oraz informuje o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia w terminie 14 dni roboczych od otrzymania wezwania.
Jeśli dojdzie do wypowiedzenia, kredyt przechodzi w stan wymagalności, czyli bank oczekuje spłaty całości zadłużenia zgodnie z pismem wypowiadającym. Sumują się: pozostały kapitał, naliczone odsetki, odsetki za opóźnienie oraz opłaty wynikające z umowy i przepisów.
Co się dzieje w sądzie i u komornika, nakaz zapłaty, tytuł wykonawczy, egzekucja i koszty?
Typowa ścieżka wygląda tak: pozew, nakaz zapłaty, Twoja reakcja w terminie albo jej brak, następnie klauzula wykonalności i egzekucja. Komornik może zająć wynagrodzenie, rachunek bankowy oraz inne składniki majątku zgodnie z przepisami. Dochodzą koszty, w tym opłata egzekucyjna, której wysokość zależy od momentu spłaty po wszczęciu egzekucji.
| Moment spłaty po wszczęciu egzekucji | Przykładowa konsekwencja kosztowa | Co to oznacza dla Ciebie |
|---|---|---|
| Spłata lub porozumienie w ciągu miesiąca od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji | Opłata egzekucyjna 3% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania | Mniej kosztów „dodatkowych” niż przy przeciąganiu sprawy |
| Spłata lub porozumienie po upływie miesiąca | Opłata egzekucyjna 10% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania | Koszt rośnie, a do tego dochodzą inne wydatki i odsetki |
Jakie masz opcje, gdy nie możesz zapłacić raty, restrukturyzacja, harmonogram, prolongata, ugoda?
Banki stosują różne narzędzia, na przykład zmianę harmonogramu, przesunięcie terminu płatności, czasowe obniżenie raty albo ugodę rozkładającą zaległość na raty. Zakres zależy od regulaminu i Twojej zdolności do spłaty po zmianie, dlatego bank często oczekuje informacji o dochodach i przyczynie problemu.
- Masz środki w 48 godzin: dopłać zaległość i ustaw automatyczną spłatę.
- Problem potrwa 2–3 raty: wnioskuj o zmianę harmonogramu lub ugodę na raty zaległości.
- Masz pismo o wypowiedzeniu lub groźbę pozwu: poproś o rozbicie kwoty i negocjuj porozumienie zanim ruszy sąd.
Jak rozmawiać z bankiem, żeby ograniczyć szkody, co przygotować i czego nie obiecywać?
Nie zaczynaj od emocji ani od deklaracji bez pokrycia. Zaczynasz od faktów: data raty, kwota zaległości, przewidywana data wpłaty, potem prosisz o wariant restrukturyzacyjny. Jeśli powodem jest utrata dochodu albo choroba, przygotuj dokumenty potwierdzające zmianę sytuacji, bo bank często ich wymaga.
- Numer umowy i data raty z harmonogramu.
- Kwota zaległości i ile możesz wpłacić dziś.
- Data kolejnej wpłaty oraz od kiedy wracasz do normalnej raty.
- Dochód lub potwierdzenie spadku dochodu, jeśli to przyczyna problemu.
- Propozycja planu na 2–3 miesiące, bez obiecywania „na zapas”.
- Powiedz co konkretnie się stało i od kiedy, na przykład utrata pracy od wskazanej daty, spadek dochodu o konkretną kwotę.
- Przygotuj wyciąg z konta, potwierdzenie dochodów, dokument zdarzenia, jeśli istnieje.
- Nie obiecuj spłaty „całości w przyszłym tygodniu”, jeśli nie masz na to środków.
- Nie ignoruj pism i wezwań, bo to skraca drogę do sądu.
- Nie „znikaj” na tygodnie, jeśli wiesz, że problem potrwa dłużej niż kilka dni.
- Nie płać na niezweryfikowane konto, gdy pojawia się firma zewnętrzna, najpierw sprawdź kto jest wierzycielem.
Jak odbudować wiarygodność po opóźnieniu, plan spłaty i porządek w BIK?
Po incydencie kluczowa jest seria terminowych spłat. Zrób porządek w płatnościach: ustaw automatyczną spłatę lub stałe zlecenie, dopasuj dzień raty do wpływu wynagrodzenia i pilnuj, aby na rachunku była pełna kwota raty, bez niedopłat. Po spłacie zaległości sprawdź raport BIK i upewnij się, że wpis odzwierciedla fakty.
Checklista, co zrobić krok po kroku
- Sprawdź termin i kwotę raty w harmonogramie oraz to, czy przelew został zaksięgowany.
- Policz koszt opóźnienia w dniach, odsetki za opóźnienie naliczasz za każdy dzień zwłoki.
- Sprawdź taryfę opłat banku i zobacz, jakie opłaty za monity i windykację mogą zostać naliczone.
- Skontaktuj się z bankiem i podaj realną datę oraz realną kwotę wpłaty, potem poproś o wariant restrukturyzacyjny.
- Zabezpiecz terminowość na przyszłość ustaw automatyczną spłatę lub stałe zlecenie oraz dopasuj dzień raty do wpływu dochodu.
- Po uregulowaniu zaległości sprawdź Raport BIK i zweryfikuj, czy dane są aktualne.
FAQ, najczęściej zadawane pytania
Czy jeden dzień spóźnienia z ratą kredytu gotówkowego ma konsekwencje?
Tak. Zaległość powstaje od dnia po terminie płatności i odsetki za opóźnienie liczą się dziennie, a bank może wysłać monit zgodnie z umową i taryfą.
Jakie odsetki bank nalicza za spóźnienie z ratą kredytu gotówkowego?
Bank nalicza odsetki za opóźnienie z umowy, ale nie wyższe niż odsetki maksymalne za opóźnienie. Od 04/12/2025 r. odsetki ustawowe za opóźnienie to 9,50% rocznie, a limit maksymalny to 19,00% rocznie.
Po ilu dniach opóźnienia bank może przetwarzać negatywną informację w BIK bez mojej zgody przez 5 lat?
Gdy opóźnienie przekroczy 60 dni i minie dodatkowe 30 dni od skutecznego poinformowania Cię o zamiarze przetwarzania danych. Sama liczba dni opóźnienia bez poinformowania nie wystarcza.
Czy bank może wypowiedzieć umowę kredytu gotówkowego bez wcześniejszego wezwania?
Zwykle nie. Mechanizm ustawowy opisuje najpierw wezwanie do zapłaty oraz informację o restrukturyzacji, a dopiero potem możliwość wypowiedzenia przy braku spłaty.
Co jest gorsze, kilka monitów z banku czy sprawa w sądzie?
Sprawa w sądzie. Otwiera drogę do tytułu wykonawczego i egzekucji komorniczej, co generuje dodatkowe koszty i zajęcia.
Ile kosztuje egzekucja komornicza przy niespłaconym kredycie gotówkowym?
Zależy od etapu. Ustawa przewiduje m.in. opłatę 3% przy spłacie w ciągu miesiąca od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji albo 10% po upływie miesiąca, plus inne wydatki i odsetki.
Jak najszybciej poprawić sytuację po opóźnieniu raty kredytu gotówkowego?
Spłać zaległość albo ustal z bankiem realny plan, jeśli problem potrwa dłużej. Potem dopilnuj serii terminowych spłat i sprawdź, czy dane w BIK są prawidłowe.
Słowniczek pojęć
Źródła i podstawa prawna
- Monitor Polski, 30/12/2025 r., Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2025 r. w sprawie wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie
- Prawo bankowe (tekst ujednolicony), dostęp: 05/02/2026 r., Ustawa Prawo bankowe, art. 75c i art. 105a
- UODO, 13/03/2025 r., Kiedy bank może przetwarzać dane byłego klienta, wyjaśnienia dot. art. 105a ust. 3 Prawa bankowego
- BIK, dostęp: 05/02/2026 r., Czym jest ocena punktowa BIK i co na nią wpływa?
- BIK, dostęp: 05/02/2026 r., Opóźnienie powyżej 60 dni i warunek 30 dni po poinformowaniu, przetwarzanie danych przez 5 lat
- Biznes.gov.pl, dostęp: 05/02/2026 r., Uzyskaj tytuł wykonawczy, klauzula wykonalności i dalsze kroki
- Ustawa o kosztach komorniczych (tekst ujednolicony), dostęp: 05/02/2026 r., Opłaty egzekucyjne, w tym 3% i 10% w zależności od momentu spłaty
- E-sąd, dostęp: 05/02/2026 r., Informacje o elektronicznym postępowaniu upominawczym i klauzuli wykonalności
Dane liczbowe aktualne na dzień: 05/02/2026 r.
Co możesz zrobić po przeczytaniu tego artykułu?
- Jeśli spóźniłeś się z ratą, spłać zaległość i ustaw automatyczną spłatę, żeby temat się nie powtórzył.
- Jeśli wiesz, że nie zapłacisz raty kredytu gotówkowego na czas, skontaktuj się z bankiem i złóż wniosek o zmianę warunków spłaty, zanim pojawi się formalne wezwanie.
- Jeśli opóźnienie przekroczyło 60 dni, sprawdź korespondencję z banku i dopilnuj, aby rozumieć konsekwencje w BIK oraz harmonogram spłaty zadłużenia.
Aktualizacja artykułu: 05 lutego 2026 r.
Autor: Jacek Grudniewski
Ekspert ds. produktów finansowych i pasjonat rynku nieruchomości
Kontakt przez LinkedIn:
https://www.linkedin.com/in/jacekgrudniewski/
Artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny. Treści nie stanowią porady finansowej, prawnej ani rekomendacji inwestycyjnej w rozumieniu przepisów, w szczególności nie stanowią usługi doradztwa w rozumieniu art. 4 pkt 21 ustawy o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami. Decyzje podejmujesz na własne ryzyko; treści nie uwzględniają Twojej indywidualnej sytuacji. Artykuł zawiera linki afiliacyjne.
Zobacz również
Dlaczego bank odmawia kredytu gotówkowego?
Kredyt gotówkowy online czy w oddziale banku?
